Slimme Thermostaten Vergelijken (2026): Lokaal via Zigbee of Toch de Cloud In?

De meeste “slimme thermostaten vergelijken”-artikelen zetten drie logo’s naast elkaar, roepen iets over “energie besparen” en noemen dat een vergelijking. Wat ze niet vertellen: Google is gestopt met het verkopen van Nest-thermostaten in Europa, en Eneco verkoopt de Toon al een tijd niet meer nieuw — bestaande klanten betalen gewoon door voor hardware die aan het einde van zijn levensduur is. Cloud-thermostaten zijn niet alleen een privacykeuze. Het is een gok of het bedrijf erachter over vijf jaar nog bestaat.

Op deze site draait alles om lokale controle via Home Assistant, dus we vergelijken hier niet alleen op prijs en app-gemak, maar vooral op één vraag: wat gebeurt er als het bedrijf de stekker eruit trekt? Dat is geen hypothetisch scenario — het is precies wat er met Toon en (deels) met Nest is gebeurd.

Lokaal (Zigbee) versus cloud: het echte verschil

Een Zigbee-thermostaatknop praat rechtstreeks met je eigen Zigbee-coördinator in huis. Geen cloud, geen abonnement, geen server van een fabrikant die ooit kan verdwijnen. Een WiFi-thermostaat praat met de servers van de fabrikant, en jouw app praat op zijn beurt weer met die servers — valt het internet uit, of het bedrijf, dan valt vaak ook de bediening uit. Dat is de kern van elke vergelijking hieronder.

Vergelijkingstabel

ProductVerbindingHome AssistantAbonnementRichtprijs
Sonoff TRVZBZigbee (lokaal)Native, via ZHA of Zigbee2MQTTNee±€25-30 per radiatorknop
Tado XWiFi + Tado-cloudOfficiële cloud-integratieOptioneel (AI Assist, €3,99/mnd)±€150-200 voor starterkit
HomeWizard ClimateWiFi + HomeWizard-cloudGeen officiële/lokale koppelingGratis app, wel internet vereistBedient losse apparaten, geen radiatorknop
Google NestWiFi + Google-cloudCloud-integratie bestaatN.v.t.Niet meer nieuw verkrijgbaar in de EU
Eneco ToonWiFi + Eneco-cloudGeen (gesloten systeem)Verplicht maandbedragNiet meer nieuw te koop

Sonoff TRVZB — de aanrader voor Home Assistant-gebruikers

De TRVZB is een Zigbee-radiatorknop die past op het Europese standaardventiel (M30 x 1,5mm) en rechtstreeks als thermostaat-entiteit in Home Assistant verschijnt zodra je ‘m koppelt via ZHA of Zigbee2MQTT: huidige temperatuur, doeltemperatuur, modus (auto/heat/off), batterijstatus en kinderslot zijn allemaal beschikbaar als losse entiteiten. Hij draait op 3 AA-batterijen die ongeveer een stookseizoen meegaan, en kost per stuk zo’n €25-30.

Het eerlijke nadeel: er zit geen kant-en-klare geofencing of vakantiemodus in een leuke app — dat bouw je zelf met Home Assistant-automatiseringen. Meer werk vooraf, maar het draait daarna volledig lokaal en blijft werken als Sonoff morgen stopt te bestaan. Heb je nog geen Zigbee-coördinator, lees dan eerst onze gids voor het koppelen van je eerste Zigbee-sensor aan Home Assistant — dezelfde coördinator gebruik je voor de TRVZB.

Tado X — de beste keuze als je toch de cloud in wilt

Als lokale puurheid je niet interesseert en je gewoon een thermostaat wilt die “het gewoon doet” met een goede app, is Tado X de eerlijkste cloud-optie op de markt. Geofencing zit standaard ingebouwd, de officiële Home Assistant-integratie werkt via de Tado-cloud, en reken op zo’n €150-200 voor een starterkit (radiatorknop + bridge), afhankelijk van winkel en actie.

Belangrijke nuance die andere vergelijkingssites vaak fout hebben: het AI Assist-abonnement (€3,99/maand of €29,99/jaar) is niet verplicht. Zonder abonnement werkt alles gewoon, alleen moet je acties zoals “niemand thuis, verwarming uit?” handmatig bevestigen in de app in plaats van dat het automatisch gebeurt. Dat is een eerlijker model dan bijvoorbeeld Toon, waar het abonnement wél verplicht is.

HomeWizard Climate — let op: dit is geen radiatorthermostaat

Omdat HomeWizard’s Energy-lijn (P1-meter, Energy Socket) uitstekend lokaal met Home Assistant werkt, verwachten veel mensen hetzelfde van “HomeWizard Climate”. Dat klopt niet. Climate is een losse app waarmee je klimaatapparaten bedient (zoals ventilatoren, paneelverwarmers en ontvochtigers van het merk Princess) — geen radiatorknop, en geen radiator-thermostaat. Belangrijker nog: er is geen officiële of lokale API voor deze Climate-apparaten. Ondanks jarenlange verzoeken op het Home Assistant-forum bestaat er alleen een kwetsbare, community-gebouwde MQTT-omweg. Verwacht hier geen native Home Assistant-integratie, ook al staat er “HomeWizard” op de doos.

Google Nest — koop ‘m niet meer

Google is gestopt met het maken en verkopen van Nest-thermostaten voor de Europese markt. De nieuwste generatie (2024) wordt in Nederland niet officieel verkocht, en zelfs de derde generatie vind je alleen nog via resellers, niet via Google zelf. Bezit je nog een eerste- of tweede-generatie Nest: de cloud-ondersteuning daarvoor is in oktober 2025 gestopt. Google verwijst overstappers zelf naar een kortingsdeal met… Tado. Als je een Nest ziet liggen bij een winkel, is dat oude voorraad — geen actieve productlijn.

Eneco Toon — niet meer te koop, en dat is een waarschuwing

Toon is het duidelijkste voorbeeld van waarom “lokaal vs. cloud” niet alleen een privacy-argument is. Eneco verkoopt de Toon niet meer als nieuw product, terwijl bestaande klanten gewoon maandelijks blijven betalen voor een gesloten systeem zonder enig pad naar Home Assistant. Eneco werkt naar verluidt aan een opvolger, maar voor nu geldt: als je nog geen Toon hebt, begin er niet aan.

Welke past bij jou?

  • Heb je al een Zigbee-netwerk (Aqara, IKEA, of een eigen Zigbee2MQTT-opstelling)? Neem de Sonoff TRVZB. Geen twijfel mogelijk — hij past in je bestaande ecosysteem en kost een fractie van een cloud-starterkit.
  • Nog geen domotica-hub, en wil je vooral een goede app zonder gedoe? Tado X is de eerlijkste cloud-keuze — met een écht optioneel abonnement.
  • Heb je al HomeWizard Energy-apparaten? Die blijven geweldig voor energiemonitoring, maar reken niet op HomeWizard voor je radiatorbediening — daarvoor heb je alsnog Zigbee (of Tado) nodig.
  • Overweeg je een Nest of Toon? Doe het niet. Beide zijn dode productlijnen waar je op termijn zonder ondersteuning komt te staan.

Verder lezen

Nog geen Home Assistant draaien? Begin met onze installatiegids voor pc of laptop, of lees eerst de achtergrond over WiFi, Thread, Zigbee en Z-Wave om te begrijpen waarom Zigbee de aanbevolen keuze is voor dit soort apparaten. Wil je Home Assistant uiteindelijk stabieler draaien dan op een oude laptop — bijvoorbeeld op eigen server- of Proxmox-hardware — dan is de beginnersgids voor Home Assistant op een Raspberry Pi van SelfHostHero een goed vervolg.

Kortom: de vraag is niet “welke slimme thermostaat is het populairst”, maar “welke blijft werken als het bedrijf erachter dat niet meer doet”. Voor Home Assistant-gebruikers is dat bijna altijd Zigbee.